Facebook YouTube Instagram LinkedIn
19685

50. OKT | TKOCZE

fot. Przemysław Jendroska

Gerhart Hauptmann

TKOCZE

Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach

Spektakl konkursowy nominowany do konkursu KLASYKA ŻYWA, którego rozstrzygnięcie odbędzie się w trakcie 50. OPOLSKICH KONFRONTACJI TEATRALNYCH

Wyzyskiwani i wykorzystywani przez władzę, mówiący niezrozumiałym dla innych językiem, zamknięci w lokalnej międzypokoleniowej wspólnocie – podnoszą głowy, by upomnieć się o szacunek dla tego, kim są. Gotowi wywołać rewolucję, jeśli ktoś wyciągnie ręce po to, z czego składa się ich tożsamość.

W połowie XIX wieku pewne wydarzenie z regionu Gór Sowich wstrząsnęło Europą, a jego medialny obraz stał się symbolicznym zarzewiem późniejszej Wiosny Ludów. Historia buntu śląskich tkaczy, którzy domagali się poprawy warunków życia, stała się inspiracją dla noblisty Gerharta Hauptmanna. Jego dramat czytany z dzisiejszej perspektywy jest nie tylko historią opartą na faktach, ale przede wszystkim obrazem walki o uznanie i własną godność.

Na ten tytuł w Teatrze Śląskim czekaliśmy 70 lat! Jesienią 1954 roku na naszej scenie rozpoczęły się próby do spektaklu „Tkacze” w tłumaczeniu Wilhelma Szewczyka. Polska prapremiera, planowana na pierwsze miesiące 1955 roku, nie doszła jednak do skutku – jej realizacja została wstrzymana. Dziś dzieło noblisty przypomina Maja Kleczewska, jedna z najważniejszych polskich reżyserek, naszej publiczności doskonale znana z takich tytułów jak „Pod presją” czy „Łaskawe”. Na potrzeby tej realizacji sięga po nowe, śląskie tłumaczenie tekstu Hauptmanna autorstwa Mirosława Syniawy.

W scenariuszu spektaklu wykorzystano fragmenty reportażu „Głód” Martína Caparrósa w przekładzie Marty Szafrańskiej-Brandt (Wydawnictwo Literackie, Kraków 2016).

„ NIE WIEM KIM SĄ „ONI”. NIE POTRAFIMY NAWET SIĘ DOMYŚLIĆ. MOGĄ BYĆ NASZYMI SĄSIADAMI. MOGĄ BYĆ DAWNYMI ZNAJOMYMI, KTÓRYCH KIEDYŚ NIECHCĄCY SKRZYWDZILIŚMY, BYŁYMI DZIEWCZYNAMI, CHŁOPAKAMI, MĘŻAMI, RODZINĄ ..."

Fragmenty powieści „Instytut” Jakuba Żulczyka/ (c) Jakub Żulczyk/Syndykat Autorów
– Agencja Literacka i Scenariuszowa oraz wydawnictwo Świat Książki, Warszawa 2016

Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach

Premiera

14 luty 2025 r.

.

TEATR IM. J. KOCHANOWSKIEGO W OPOLU / 50. OKT

Pokaz

16 czerwca 2026 r.

czas

130 minut (bez przerwy)

Wiek widzów

Uwaga! W spektaklu pojawiają się sceny przemocy, nagość oraz głośne efekty pirotechniczne. Przy produkcji przedstawienia nie ucierpiało żadne zwierzę.

Kiedy gramy?

16.06 / wtorek

19.00

„(…) potrafi rozśmieszyć, a nieraz też skłonić do refleksji. Działa jak dobrze skrojone kino gatunkowe, z rozwiązaniami z którymi teatr, moim zdaniem, mógłby częściej eksperymentować”.

Henryk Mazurkiewicz, teatralny.pl

„(…) potrafi rozśmieszyć, a nieraz też skłonić do refleksji. Działa jak dobrze skrojone kino gatunkowe, z rozwiązaniami z którymi teatr, moim zdaniem, mógłby częściej eksperymentować”.

Henryk Mazurkiewicz, teatralny.pl

„(…) potrafi rozśmieszyć, a nieraz też skłonić do refleksji. Działa jak dobrze skrojone kino gatunkowe, z rozwiązaniami z którymi teatr, moim zdaniem, mógłby częściej eksperymentować”.

Henryk Mazurkiewicz, teatralny.pl

RECENZJE

„Zespół aktorski zdecydowanie stanowi najmocniejszą część inscenizacji. Na szczególne wyróżnienie zasługuje niezastąpiona Grażyna Bułka, której kreacja matki – choć ciekawa – jest tylko przedsmakiem tego, co pokazuje w monologu, będąc głosem wszystkich tkaczy.”

Kamila Serafin, Chodźże do Teatru

„Takiej żywiołowości gry zespołowej jeszcze w Teatrze Śląskim nie widziałam. Pieśń buntu, ze wspaniałą choreografią Maćko Prusaka, dopełnia tę żywiołowość!”

Marta Fox

„Wyrazy uznania należą się całemu zespołowi aktorskiemu Teatru Śląskiego, prezentującemu, jak zwykle, wielkie zaangażowanie i warsztatową sprawność. Moją uwagę skupili w sposób szczególny: Dariusz Chojnacki jako wciąż podminowany Bäcker, Marcin Gaweł – znerwicowany, szaleńczy Anton Ansorge, świetny Michał Piotrowski jako pyszałkowaty, butny Moritz Jäger, wreszcie pierwszorzędny Mateusz Znaniecki w roli manipulującego robotnikami Dreissigera.”

Małgorzata Jęczmyk-Głodkowska, Z Pierwszego Rzędu

Festiwale i nagrody

• Spektakl zdobył Grand Prix na 18. Międzynarodowym Festiwalu Teatralnym Boska Komedia w Krakowie – za teatr radykalny, totalny, działający na zmysły i przekraczający ramy naturalizmu oraz trzy nagrody aktorskie: dla Aleksandry Bernatek za rolę Luizy, Grażyny Bułki za rolę Matki Baumert, Marcina Gawła za rolę Antona Ansorge.

• Na 58. Gali Złotych Masek spektakl zdobył nagrodę ZŁOTEJ MASKI w kategorii Reżyseria dla Mai Kleczewskiej.

Obsada

Berta, Anna Welzel- Nina Batovska

Luiza- Aleksandra Bernatek

Pani Kittelhaus –Katarzyna Brzoska

Matka Baumert –Grażyna Bułka

Wittich –Piotr Bułka

Bäcker –Dariusz Chojnacki

Weinhold – Jakub Fret

Anton Ansorge – Marcin Gaweł

Pfeifer – Paweł Kempa

Komiwojażer – Wiesław Kupczak

Pani Heinrich – Ewa Leśniak

Pani Welzel – Barbara Lubos-Rokita

Tkacz Alojz – Arkadiusz Machel

Moritz Jäger – Michał Piotrowski

Stary Baumert – Grzegorz Przybył

Stary Hilse – Wiesław Sławik

Fritz, Pastor Kittelhaus – Marcin Szaforz

Pani Dreissiger – Kateryna Vasiukova

Kutsche – Zbigniew Wróbel

Dreissiger – Mateusz Znaniecki

Markus Dreissiger – Borys Poniatowski

Johann Dreissiger – Leon Poniatowski

Józik, dziecko tkaczy – Leonard Dziurosz

Statyści:
Dagmara Habryka-Białas, Mariusz Konieczny, Andrzej Kozak, Sebastian Krysiak, Wioleta Krysiak, Jolanta Maciaszczyk, Janusz Michnik, Piotr Sobota, Piotr Stanusz, Jerzy Śpiewakowski, Karolina Wieczorek, Mirosław Witek, Robert Witkowski, Sebastian Zastróżny

suczka Abra

Twórcy

reżyseria: Maja Kleczewska

przekład i konsultacje językowe: Mirosław Syniawa

adaptacja i dramaturgia: Grzegorz Niziołek

współpraca dramaturgiczna: Zbigniew Rokita

scenografia i reżyseria świateł: Justyna Łagowska

choreografia: Maćko Prusak

kostiumy: Konrad Parol

muzyka: Cezary Duchnowski

projekcje: Krzysztof Garbaczewski

autor plakatu: Lex Drewinski

asystent reżysera: Zbigniew Wróbel

inspicjent Karolina Wieczorek

sufler: Dagmara Habryka-Białas

kierownictwo produkcji: Małgorzata Długowska-Błach

kierownik techniczny produkcji: Maciej Rokita

asystentka produkcji: Dorota Damec-Hanulak

zabezpieczenie alpinistyczne: Robert Pilarczyk, Tomasz Motyl

efekty pirotechniczne: Tomasz Pałasz

realizacja światła: Maria Machowska, Szymon Suchoń, Piotr Roszczenko

realizacja projekcji: Krzysztof Woźniak, Mateusz Maniewski

realizacja napisów: Valeriia Priadka

realizacja dźwięku: Marcin Łyczkowski, Maciej Baranowski

operatorzy kamer: Bartłomiej Sowa, Aleksandra Kasprzykiewicz, Bartłomiej Wustrau

     

 

Spektakl powstał w koprodukcji z Teatrem Miejskim w Gliwicach oraz Teatrem Małym w Tychach.

Mecenasem spektaklu jest Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.

Przejdź do treści